KARAMAN- (LARENDE) KARAMANOĞULLARI MEZARLARI     ŞEMSEDDİN BEY (1350-1351) 11 1- Emir Bedir(e)üddin I. İbrahim Bey’in (1318-1333) oğlu Şemseddin Bey (1350-1351) Fahreddin Ahmed Bey’in ölümü üzerine kardeşi Şemseddin Bey Lârende Emiri oldu. Kardeşi Karaman Bey tarafından zehirlenerek öldürüldü. Karaman da Emir Musa Medresesi avlusunda içinde ağaç olan mezarda yatmaktadır.  1356 senesinde, Musa Bey’in yerine Süleyman Bey geçti. Beş sene kadar saltanat süren Süleyman Bey, Sivas Emiri Eretnaoğlu Mehmed Bey tarafından bir hileyle öldürüldü (1361). Bundan sonra, Ebü’l-Feth lâkabını taşıyan Alâeddin Ali Bey, Karamanlıların başına geçti.   MUSTAFA BEY 2- Sultan Taceddin II. Mehmed’in oğlu, (1398-1423) (Sultan II. Mehmed, Nasireddin ve Gıyaseddin olarak da adlandırılır.) Annesi Osmanlı I. Murad’ın kızı Nefise Sultandır. Eşi Âli Selçuktan Keyhüsrev kızlarından Huten (Hoten) Banu’dur. Kızı yok, altı oğlu vardır. Mustafa Bey mezarı Karaman Emir Musa Medresesindedir. (Şikâri Gülnar’da olduğunu beyan eder.)   DÜRHAND HATUN (Ö.810 H./1407) 3- Emir Bedir(e)üddin I İbrahim Bey'in kızı Dürhand Hatun (Öl. 810 H./1407) Karaman Emir Musa Medresesi avlusunda mezarda yatmaktadır.   SULTAN FAHREDDİN AHMED (1340-1350) 4- Emir Bedireddin I. İbrahim oğlu, Sultan Fahreddin Ahmed Karaman Emir Musa Medresesi avlusunda mezarda yatmaktadır.   TACEDDİN II. İBRAHİM BEY 17-19 5- Taceddin II. Mehmed’in oğlu, Mustafa, Alaeddin ve İsa Bey’in kardeşleri Taceddin II. İbrahim Bey, (Çelebi Mehmet’in kızı ile evli. Anası İnci Hatun) Karaman İmaret Camii yanında ki kümbette mezarı bulunmaktadır. Onun Osmanlı kaynaklarındaki lakabı “Tâc’ed-din”dir. Konya’da Gavele Kalesi’nde zehirlenerek öldürüldükten sonra buraya gömülmüş.                                  KASIM BEY (1472-1483) 6- Taceddin II. İbrahim oğlu, Alaeddin, Mehmed, İshak, Süleyman, Nure Sofi, Karaman, Kız kardeş ve Pir Ahmed’in kardeşleri Kasım Bey, (h.888-1472-1483) Karaman İmaret Camii yanındaki kümbette mezarı bulunmaktadır.    ALAÜDDİN BEY 7- Taceddin II. İbrahim oğlu. Mehmed, İshak, Süleyman, Nure Sofi, Karaman, Kız kardeş ve Pir Ahmed’in kardeşleri Kasım Bey’in, kardeşleri Alaüddin Bey, Karaman İmaret Camii yanındaki kümbette mezarı bulunmaktadır.       SULTAN ÂLAADDİN ÂLİ (BENGİ ALİ) 16 8- Sultan Şücaeddin Mırza Halil torunu, Alaeddin Oğlu (1333-1340) Sultan Âlaaddin Âli (Bengi Ali) (1361-1398) I. Murat Hüdâvendigar’ın kızı Nefise Sultan ile evli, Pir Ahmet (Boyalıkadı ya da Hisar) Camii halk arasındaki adı ile Hisar Camii olarak bilinen Karaman Kalesi’nin güney eteğinde olduğundan doğusunda, Karamanoğlu Alaaddin Bey Türbesi vardır. Alalaaddin Ali Bey’e Ebul-Feth ünvanı verilmesi: Silifke civarındaki Görkes (Gorigos=Kız Kalesi) Kalesinin alınması karşısında verilmiştir. Rivayete göre bu unvanı rüyasında kendisine Mevlâna vermiştir. Bu zaferden sonra sultan, Hz. Mevlana’nın türbesinin üstündeki yeşil türbeyi yaptırmıştır.   KASIM BEY 9- Kerimüddin Karaman Bey’in oğlu, Ali, Güneri, Bedereddin Mahmud Urumseyyidi, Yahşi, Yusuf, Tanu, Zekeriya, Şemseddin I. Mehmed Bey’in kardeşi, Kasım Bey Karadağ eteklerinde Eminler Köyü höyüğündeki mezarlıkta yatmaktadır. (Kasım Bey, 1281 yılında Karamanoğlu Şemseddin I. Mehmet Bey’in Tatar Hasan Giray kumandasındaki Altınordu kuvvetleriyle Karadağ eteklerinde yapmış olduğu savaşta şehit olmuşlardır. Eminler köyü doğusundaki Üç Höyük’te, büyük Höyük üzerinde yatmaktadır.)     HALİL BEY 10- Kerimüddin Karaman Bey’in oğlu, Ali, Güneri, Bedereddin Mahmud Urumseyyidi, Yahşi, Yusuf, Tanu, Zekeriya, Kasım, Şemseddin I. Mehmed Bey’in kardeşi Halil Bey Karadağ eteklerinde Eminler köyü Höyüğündeki mezarlıkta yatmaktadır. Halil Bey, Kasım 1281 yılında Karamanoğlu Şemseddin I. Mehmet Bey’in Tatar Hasan Giray kumandasındaki Altınordu kuvvetleriyle Karadağ eteklerinde yapmış olduğu savaşta şehit olmuşlardır. Eminler Köyü doğusundaki Üç Höyük’te, Büyük Höyük üzerinde yatmaktadır.    ŞEMSEDDİN I. MEHMED 3 11- Kerimüddin Karaman Bey’in oğulları, Halil, Ali, Güneri, Bedereddin Mahmud Urumseyyidi, Yahşi, Yusuf, Tanu, Zekeriya ve Kasım Beyler’in kardeşi Şemseddin I. Mehmed Karadağ eteklerinde Eminler Köyü doğusundaki büyük Höyük’deki mezarlıkta yatmaktadır. (Bu şahsın mezarının Ermenek Balgusan Köyü Külliyesi’nde olduğu söylenmekte ise de aşağıda kaynaklarda ifade edildiği gibi II. Mehmet Bey; Sultan Alaaddin Âli (1361- 1398 I. Murat’ın kızı Nefise Sultan ile evli idi.) oğullarından Sultan II. Mehmet’tir. (1423- 1465) Konunun daha iyi anlaşılması için dip not ve kaynaklar:         1- Konya Halkevi yayını, “Konya Dergisi”, Sayı:35, Sayfa 2056,2059         2- Gaffar Totatay Salgır, 1944 “Karaman (Larende), Tarihi İncelemeler”, Konya         3- Prof. Dr. Ernst Diez, M. Mesut Koman ve Dr. Oktay Aslanapa, 1950, “Karaman Devri Sanatı” İstanbul, sayfa 44, 45, 48, 49 4- İ. Hakkı Konyalı, 1967, “Abideleri ve Kitabeleri ile Karaman Tarihi”, sayfa 229-254,   Halil Ethem Bey’in Karamanoğulları hakkındaki “Vesaiki Mahlûk” adıyla Miladi 1326 senesi 1. Kanunevvelinde (1 Aralık 1910) “Tarihi Osmanî Encümeni” mecmuasında başlayıp, uzun süre devam eden yazı dergisinin, 701-702’nci sayfalarında Şemseddin I. Mehmed Bey’in ölümüne de temas ederek “Mehmed Bey’in Abaka’nın emriyle, Şemseddin Cüveyni tarafından katledildiğini, İbni Bibi Hicri 676. Miladi 1271 senesinde olmak üzere kaydetmiştir” denilmektedir.    “Şikâri Karamanname kitabında Selçukilere yardıma gelen Kırım Hanı Hasan Giray Han ile Karaman civarında Karadağ’da vuku bulan savaşta Mehmed Bey’in maktulen vefat ettiğini rivayet etmektedirler.”   Bir başka eser de Cami’üt-Tevarih (Arapça: جامع التواريخ; caǧāmiʿu t-tavārīḫ) [Reşîdüddîn Fazlullah-ı Hemedânî (1247 ila 1250, Hemedan - 1318, Tebriz), Pers Yahudisi kökenli Müslüman hekim yazar tarihçi ve İlhanlılar'ın bir veziridir.  (Reşiddüddin Tabib olarak da bilinir)] İslam Ansiklopedisi cilt 35 sayfa 21   Halil Ethem Bey, bu bilgilerden ayrı olarak; Aksarayi’ye Ali’nin, “Fusul Halakdi Usul Haracı nakd” eserine, “Hayrullah Efendi Tarihi” Hammer Tarihi (I. Cilt S. 9- 261- 297) kaynaklara başvurulmasını özellikle tavsiye ediyor.    Hammer I. Cilt S. 297 de “Mehmed Bey’e Şemseddin mahlası vererek, Reşiddin’in Camiüt-tevarih’inden naklen, Mehmed’in hicri 683, Miladi 1277/1278 de bir ormanda ağaçlar ile birlikte muhterekan (yakılmış) terki hayat ettiğini kaydediyor. Burası da Karaman Eminler Köyü civarıdır. (I. Cilt S. 300) “   SEYFETTİN SÜLEYMAN (1356- 1361) 13 12- Sultan Şücaeddin Mırza Halil Bey (1333-1340) oğlu, Seyfettin Süleyman Bey, (1356-1361) kardeşleri; Alaaddin Ali (1361-1398), Davut Bey, Hızır Bey, Hasan Bey, Hacı Çelebi (Emir Şeyh Hasan), İshak Bey. Gıyaseddin Çelebi, Kasım Çelebi, Pir Ahmet Şikâri, Kasım Bey.  Karaman Aktekke Camii içerisinde yatmaktadır. Muhalifleri tarafından Larende’de tertip edilen komploya kurban olmuş ve camiye giderken mızrak ve kılıç darbeleri altında şehit edilmişti (H. 733). Bu hükümdar Halil Bey’in oğludur. Karaman tahtında uzun müddet kalmış ve şehadetinden sonra yerine Konya Beyi kardeşi Alaaddin Bey geçmiştir. Şikari tarihinde Süleyman Bey’in cesedinin Divanoğlu Medresinin civarında Kalemiye Zaviyesi’nde Mevlana’nın validesi yanına defnedildiği mukayyettir. Burası Aktekke Camii diye bilinen yerdir.     Şerafettin GÜÇ Fotoğraflar kısmen internet ortamı olmakla beraber şahıma aittit. Telif hakkı olmadan isteyen istediği yerde kullanabilir.